Wat is asbest?

“Asbest is een vezelachtige, onbrandbare en warmte-isolerende stof, vanwege zijn kankerverwekkende eigenschappen nu niet meer toegepast als bouwmateriaal.”

Deze definitie, afkomstig uit de Dikke van Dale, vat in een notendop samen waarom asbest decennialang een zeer gewild materiaal was in met name de bouw, maar ook waarom we er nu zo snel mogelijk vanaf willen. De verstevigende en brandwerende kwaliteiten van dit natuurlijke product wegen namelijk niet op tegen de nadelen van het materiaal.

Meerdere onderzoeken hebben de schadelijke gevolgen van het inademen van asbestvezels aangetoond. De urgentie van het ruimen van aanwezige asbest wordt bevestigd door de onderzoeksresultaten die door de jaren zijn gepubliceerd. Asbest is namelijk kankerverwekkend en heeft géén drempelwaarde. Dat wil zeggen dat elk blootstellingsniveau een risico vormt voor de gezondheid en elke blootstelling asbestose, longkanker en mesothelioom (borst- of buikvlieskanker) kan veroorzaken.

De meest voorkomende vorm van asbest is chrysotiel, ook wel witte asbest genoemd. Circa 85% van de gebruikte asbest is van deze soort. Witte asbest behoort tot de spiraalvormige of serpentijnachtige asbest.

Verder is er in mindere mate amosiet (bruine asbest, ca. 5%) en crocidoliet (blauw asbest, ca. 10%) gebruikt. Deze soorten worden ook in een aanzienlijk deel van de toepassingen aangetroffen. De overige drie soorten asbest anthophylliet (geel), tremoliet (grijs) en actinoliet (groen) zijn zeldzamer. Deze laatste vijf soorten behoren tot de rechte of amfiboolachtige asbest, die gevaarlijker is dan de serpentijngroep.

Alleen aan de kleur van het ruwe asbest kan men zien tot welke soort het behoort, na verwerking van het materiaal is dat niet meer mogelijk. Enkel laboratoriumanalyse kan dan nog uitsluitsel geven over de gebruikte soort.

Wist u dat…

…asbest een natuurlijk product is? Het is een delfstof die onder andere gewonnen wordt in Zuid-Amerika, Rusland en Canada.

Toepassingen asbest

Asbest is door zijn isolerende en brandwerende eigenschappen, en zeker ook door de goedkope toepassingskosten, jarenlang een zeer populair materiaal geweest in met name de bouw. Er zijn dan ook vele Producten en toepassingen waar in de loop der jaren asbest in is verwerkt.

Veruit de meeste asbest (zo’n 80% van het totaal) is verwerkt tot asbestcement producten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan golfplaten en waterleidingbuizen. Circa 70% van de asbestcement golfplaten is overigens gebruikt in de agrarische sector, met name als dak- en gevelbedekking. Tegenwoordig zijn er dan ook nog altijd veel schuren, stallen en loodsen te vinden met asbestcementen golfplaten op het dak, hoewel deze vóór 2024 verwijderd dienen te zijn. In dat jaar gaat in Nederland namelijk een verbod op asbestdaken in. Particulieren, bedrijven en (overheids-)instellingen mogen dan geen asbestdaken meer bezitten. Het is dus van belang uw asbestdak(en) tijdig te laten saneren.

Behalve asbestcementen golfplaten, zijn er in- en om het huis vele andere toepassingen waar asbest voor gebruikt kan zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan gevelplaten, vloerbedekking(lijm), spouw- en kozijnbekleding, wandelementen en dakleien, maar ook in ontluchtingskanalen, het dakbeschot en rondom schoorstenen zit vaak asbest. Vaak gaat het om zogenaamde vlakke platen die grijsachtig van kleur zijn, maar ook in isolatiematerialen, leidingen, buizen en schoorstenen die vóór 1993 zijn aangebracht zit vaak asbest verwerkt. Zelfs bloembakken, vensterbanken en (oude) gordijnen en elektrische apparaten kunnen asbest bevatten, kijk hier dus altijd mee uit!

Wist u dat…

…er minimaal twee steden vernoemd zijn naar asbest? Dit zijn de Russische stad Asbest en de Canadese stad Asbestos.

Hoe herken ik asbest?

Asbest is met het blote oog vrijwel onmogelijk te herkennen. Om definitief vast te stellen of materiaal asbest bevat, zult u een asbestinventarisatie moeten laten uitvoeren door een gecertificeerd asbestinventarisatiebureau. U kunt echter wel bedacht zijn op producten waar vaak asbest in verwerkt zit, zodat u hier voorzichtig mee kunt omgaan en deze verantwoord laat afvoeren. Kleine hoeveelheden asbest kunt u, met inachtneming van strikte condities, aanbieden bij de milieustraat van uw gemeente. Afhankelijk van waar u woont, kunnen hier kosten aan verbonden zijn. Voor meer informatie kunt u altijd contact opnemen met uw gemeente, zij zullen u ook graag informeren over de mogelijkheden en voorwaarden van aanleveren. Houdt er alstublieft ook rekening mee dat indien u iets gaat slopen of verbouwen waarbij asbest vrij zal komen, u altijd een sloopmelding bij uw gemeente dient te doen.


Woningen

Hoewel asbest dus niet op het eerste gezicht te herkennen is, zijn er wel enkele kenmerken waar u op kunt letten. Aangezien sinds 1 juli 1993 alle toepassingen van asbest verboden zijn, kunt u ervan uitgaan dat er in panden die na 1993 gebouwd zijn géén asbest aanwezig zal zijn. In woningen en andere panden gebouwd vóór 1993 is asbest echter wel zorgvuldig toegepast. Zolang het asbest in goede staat verkeert, is er echter geen gezondheidsrisico. Hiervoor dient het asbest in één stuk en in hechtgebonden toestand te verkeren. Zodra het breekt of losraakt komen er asbestvezels vrij, het inademen hiervan is schadelijk voor de gezondheid. Het verkeerd verwijderen van asbest, in het materiaal boren en zagen zorgt onherroepelijk voor het vrijkomen van asbestvezels. Doe dit dus bij voorkeur niet zelf, maar neem contact op over de mogelijkheden.


Golfplaten

De meest gebruikte toepassing van asbest is met afstand de zogenaamde eternit golfplaat. Deze golfplaten zijn veelvuldig gebruikt als dakbedekking op bijvoorbeeld schuren, garages, stallen en loodsen. Ze zijn vaak te herkennen aan de grijze kleur en de honingraatstructuur, maar kunnen ook zwart of roodbruin van kleur zijn. Zolang de golfplaten onbeschadigd zijn en het asbest dus nog vastzit in de golfplaat is dit niet schadelijk. Door weer en wind, maar ook door bijvoorbeeld mosvorming op daken, raken asbestvezels los waardoor schadelijke vezels vrijkomen. Neem in dat geval dan ook direct contact met ons op om de gezondheidsrisico’s voor u en uw naasten zoveel mogelijk te voorkomen.


Dakbeslag en gevelplaten

Ook ónder het dak kan zich asbest bevinden. Hier kan namelijk asbesthoudend dakbeslag in de vorm van onderdakplaten of dakbeschot gemonteerd zijn. Dit dakbeslag is in de meeste gevallen vanaf de zolder te zien, maar het is ook mogelijk dat het verborgen zit achter een laag isolatiemateriaal. Ga in dit geval zeer voorzichtig te werk om het asbest niet te breken of scheuren. De asbestplaten zijn vaak lichtgrijs van kleur, maar kunnen door de jaren heen ook een andere kleur hebben gekregen door verwering, vocht of gewoon een laagje verf.

Hetzelfde geldt voor gevelbeplating; deze platen hebben vaak een dikte van ca. 0,5 cm en een vlakke, egale buitenkant. De platen zijn bijna altijd geverfd, waardoor ze niet direct als asbestplaat herkenbaar zijn. Neem bij twijfel contact met ons op alvorens de platen te verwijderen.


Leidingen en schoorstenen

Veel rioleringsbuizen en waterleidingen die vóór 1993 zijn aangelegd zijn van asbestcement. Deze leidingen zijn nauwelijks te onderscheiden van “normaal” cement. Aangeraden wordt dan ook om een professioneel asbestverwijderingsbedrijf in te schakelen wanneer werkzaamheden aan riool of waterleidingen uitgevoerd moeten worden.

Ook de meeste ventilatiepijpen, rookgaskanalen en schoorstenen welke vóór 1993 zijn gebouwd, zijn gemaakt van asbestcement. Wanneer deze schoorstenen en ventilatiepijpen breken of anderszins beschadigen, kunnen asbestvezels vrijkomen. Dit brengt ernstige gezondheidsrisico’s met zich mee. Ook hier wordt geadviseerd een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf in te schakelen om eventuele werkzaamheden uit te voeren.


Asbest in huis

Ook in diverse andere toepassingen in en rondom uw huis komt asbest voor. Denk bijvoorbeeld aan (kunstmarmer) vensterbanken, asbesthoudende isolatieplaten achter de radiator, cv-installatie, boiler of geiser, maar ook in uw meterkast of kruipruimte kan zich asbesthoudend materiaal bevinden. Verder is asbest jarenlang gebruikt als onderlaag voor vloerbedekkingen en in huishoudelijke apparatuur als broodroosters, strijkijzers en haardrogers, evenals in biljarttafel, bloembakken en kluizen. Zo zijn er nog tig van andere toepassingen waar asbest in verwerkt zit, zeker in oudere gebouwen. Indien u er van verzekerd wil zijn dat er ergens asbest – of juist niet – in verwerkt zit, neem dan geheel vrijblijvend contact op met Milieutechniek Reuver voor een afspraak. Ga in géén geval zelf aan de slag met het asbest met het risico dat het beschadigd of breekt, door het asbesthoudende materiaal op welke manier dan ook te bewerken!

Wist u dat…

…Asbest een verzamelnaam is voor een aantal mineralen? Er zijn twee hoofdgroepen te onderscheiden, namelijk de spiraalvormige of serpentijnachtige asbest (wit) en de rechte of amfiboolachtige asbest (blauw, bruin, geel, grijs, groen).

Gezondheidsrisico’s asbest

Asbest vormt pas een direct gevaar voor de gezondheid, zodra het niet meer in de originele staat verkeert. Daarbij is het zo, dat hoe vaker / langer men aan het asbest wordt blootgesteld, hoe hoger het gezondheidsrisico wordt. Ga dan ook nooit zelf aan de slag met boormachine, zaag of schuurmachine, aangezien op deze manier het asbest wordt beschadigd en er grote hoeveelheden schadelijke vezels vrijkomen. Wanneer u asbest tegenkomt moet u dit laten zitten en contact opnemen met de gemeente of een gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf.

Asbestvezels zijn vaak microscopisch klein en volledig geurloos. Inademing kan verschillende ziekten veroorzaken, die vaak pas na tientallen jaren aan het licht komen, maar wel uiterst gevaarlijk en in veel gevallen zelfs dodelijk zijn. De meest voorkomende asbest gerelateerde ziekten worden hieronder kort uiteen gezet.


Longkanker

Naarmate men langer asbestvezels heeft ingeademd, neemt de kans op longkanker toe. Vaak kan deze vorm van kanker pas na meer dan tien jaar worden gediagnosticeerd, waardoor het een stille sluipmoordenaar is. In combinatie met roken kan longkanker zich nog feller manifesteren bij mensen die veel aan asbest zijn blootgesteld.


Longvlies- en buikvlieskanker

Deze vorm van kanker wordt ook wel mesothelioom genoemd. Deze vorm van kanker wordt vrijwel altijd veroorzaakt door het inademen van asbestvezels. Mesothelioom komt minder voor dan lonkanker en wordt vaak pas 30 jaar of langer na blootstelling aan asbest vastgesteld. De verwachting is dan ook dat de piek in diagnoses nog niet bereikt is.


Asbestose

Dit ziektebeeld staat ook wel bekend onder de naam ‘stoflongen’. Beide namen geven een aardig beeld van wat het inhoudt om hieraan te lijden. Het wordt veroorzaakt door inademing van asbest en zorgt er als het ware voor dat een dun laagje stof in de longen achterblijft doordat het lichaam dit niet kan verwerken. Hierdoor worden ontstekingen en littekens veroorzaakt, die op lange termijn kunnen leiden tot kortademigheid, longemfyseem en hartfalen. Ook hier geldt dat langdurige blootstelling de risico’s vergroot.


Overige ziektebeelden

Er zijn nog een aantal andere (infectie)ziekten die veroorzaakt kunnen worden door asbest, zoals pleuritis en pleuraverdikking. Beide worden veroorzaakt door beschadiging van de longvliezen als gevolg van asbestinhalatie.

Ga dus nooit zelf aan de slag met (beschadigde) asbesthoudende materialen, maar neem altijd contact op met een professioneel asbestverwijderingsbedrijf. In geval van gezondheidsklachten welke vermoedelijk asbest gerelateerd zijn, kunt u het beste zo spoedig mogelijk contact opnemen met uw huisarts.

Wist u dat…

…De oude Romeinen al gebruik maakten van asbest? De Vestaalse Maagden gebruikten het voor hun lampenpitten voor ‘eeuwig brandende’ lonten.

Zelf asbest verwijderen?

Het verwijderen van kleine hoeveelheden (onbeschadigde) asbesthoudende materialen is in bepaalde gevallen wettelijk toegestaan. De voorwaarden waaraan moet worden voldaan, zijn echter zeer strikt en kunnen per situatie verschillen. Voor meer informatie kunt u natuurlijk altijd contact opnemen met ons of uw gemeente. De gemeente kan u in de meeste gevallen adviseren hoe het beste te handelen en of het nodig is een professioneel asbestsaneringsbedrijf in te schakelen. Ook kunnen zij u eventueel helpen met de sloopmelding, indien het is toegestaan om zelf te saneren. Deze sloopmelding is altijd verplicht, zowel voor particulieren als voor bedrijven.

Vaak is het echter gevaarlijker om asbest op een verkeerde manier te verwijderen, dan om het te laten zitten. Beschadiging kan immers leiden tot gevaarlijke situaties voor u en uw omgeving. Uw gemeente of asbestinventarisatiebureau zal dan ook dikwijls aanraden een professioneel bedrijf in te schakelen om de asbesthoudende materialen te verwijderen en af te voeren. Milieutechniek Reuver voldoet aan alle strenge eisen en draagt er zorg voor dat u en omwonenden op geen enkele manier blootgesteld worden aan onnodige risico’s.

Wist u dat…

…Er zelfs nog oudere toepassingen van asbest bekend zijn? De egyptische farao’s werden namelijk met asbest gebalsemd.

Asbest laten verwijderen

Aanbevolen wordt om asbest door een professioneel gecertificeerd saneringsbedrijf te laten verwijderen. In de meeste gevallen is dit zelfs verplicht en kunt u een hoge boete verwachten indien u zich hier niet aan houdt; voor bedrijven kan dit bedrag oplopen tot enkele tienduizenden euro’s, maar ook aan particulieren worden hoge boetes gegeven. Bovendien neemt u bewust het risico uw eigen en andermans gezondheid te schaden wanneer u zelf aan de slag gaat, begin hier dus niet aan!

Hoewel het uiteraard een investering is, loont het zich meestal toch om een woning of bedrijfspand asbestvrij te laten maken. Behalve dat natuurlijk de sluimerende gezondheidsrisico’s worden uitgesloten, wordt het milieu door een sanering ontlast en stijgt de waarde van een gebouw of object zienderogen. Bovendien kunnen bedrijven in aanmerking komen voor subsidieregelingen en / of belastingvoordelen. Benader ons of uw gemeente voor meer informatie hieromtrent.

Wanneer u contact opneemt met Milieutechniek Reuver inzake een mogelijke sanering, zullen we in eerste instantie in het kort bespreken wat de huidige situatie is. Indien dit gesprek hier aanleiding toe geeft, zal vervolgens op locatie een asbestinventarisatie plaatsvinden. Wanneer asbest (of asbestverdacht materiaal) wordt aangetroffen, wordt het betreffende materiaal onderzocht, op basis waarvan een uitgebreid rapport wordt opgemaakt. Op basis van dit rapport zal Milieutechniek Reuver u een passende offerte doen toekomen. Na akkoord vindt de daadwerkelijke sanering plaats, gevolgd door een vrijgave door een geaccrediteerd laboratorium. Wanneer deze vrijgave een feit is, wordt u woning, bedrijfspand of andere locatie asbestvrij opgeleverd.

Wist u dat…

…Asbest veel gebruikt is van 1945 tot de jaren ‘80 van de vorige eeuw? Dit vanwege de sterke, slijtvaste, isolerende en brandwerende eigenschappen, Bovendien is het goedkoop.

Regelgeving asbest

Werken met asbest is gevaarlijk. Om deze reden zijn er wettelijke regels van kracht wanneer men omgaat met asbest. Afhankelijk van uw situatie zijn er een aantal factoren die bepalen welke regels voor u van toepassing zijn. Als particulier heeft u te maken met het Asbestverwijderingsbesluit 2005 en het Bouwbesluit; als werkgever, werknemer of zelfstandige is daarnaast het Arbeidsomstandighedenbesluit van belang. Ook het Productenbesluit Asbest is van toepassing. Hieronder geven we u een beknopt overzicht van deze regelgeving.


Asbestverwijderingsbesluit 2005

Het Asbestverwijderingsbesluit heeft als doel de emissie van asbestvezels te beperken bij het verwijderen van asbesthoudende materialen uit, en / of het afbreken van gebouwen of objecten. Ook het opruimen van asbest en asbesthoudende materialen na incidenten (bijvoorbeeld brand) valt onder dit besluit. Zie voor meer informatie hier.


Bouwbesluit 2012

In het Bouwbesluit 2012 staan voorschriften vermeld over het bouwen, gebruiken en slopen van bouwwerken. De hoofdregel is dat de sloper of saneerder ten minste vier weken voor aanvang van de werkzaamheden een sloopmelding doet bij het bevoegd gezag (meestal de gemeente of provincie). Voor meer informatie over het Bouwbesluit 2012, klik hier.


Arbeidsomstandighedenbesluit

Het Arbeidsomstandighedenbesluit Schrijft onder ander voor dat bedrijven die asbest willen opruimen of verwijderen, eerst door een gecertificeerd inventarisatiebedrijf een inventarisatierapport dienen te laten opstellen, waarin de risicoklassen waarin de werkzaamheden met asbest worden ingedeeld staan beschreven. Ook staan enkele specifieke uitzonderingen met betrekking tot deze indeling en de voorwaarden in dit besluit, dat op regelmatige basis wordt bijgewerkt en aangepast. De meest recente versie kunt u hier inzien.


Productenbesluit Asbest

Het Productenbesluit bevat het verbod op het produceren, op de markt brengen, invoeren, in voorraad houden, verkopen, toepassen en gebruiken van asbesthoudende producten. Dit besluit geldt voor zowel particulieren als bedrijven, voor meer informatie kijkt u hier.


Besluit Asbestwegen Milieubeheer

Het is in Nederland verboden een weg, pad of erf te bezitten dat een concentratie asbest bevat boven een bepaalde waarde. Indien de eigenaar heeft aangetoond dat deze concentratie niet wordt overschreden, is het verbod niet van kracht. Verder is het verbod niet van toepassing wanneer het asbest vóór 1 juli 1993 is aangebracht en de weg is afgedekt met asfalt, beton of klinkers. Voor meer informatie, klik hier.


Certificatie

Om veilige en gezonde arbeidsomstandigheden te bevorderen, voorziet het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) in certificatieschema voor bedrijven die met asbest werken. Stichting Certificatie Asbest (Ascert) is de door de minister van SZW aangestelde beheersstichting in het werkveld asbest. Ascert verstrekt zelf geen certificaten, maar vervult een coördinerende en faciliterende rol aan een select aantal certificerings- en keuringsinstellingen. Uiteraard voldoet Milieutechniek Reuver aan alle geldende wet- en regelgeving en zijn wij in het bezit van alle benodigde certificaten. Voor meer informatie over het certificatieschema en Ascert kijkt u hier.

Natuurlijk zorgen wij dat aan alle bovenstaande van toepassing zijnde regelgeving voldaan wordt wanneer U Milieutechniek Reuver inschakelt om het saneringstraject te doorlopen. Indien u twijfelt over welke regelgeving voor u van toepassing is, kunt u natuurlijk altijd contact opnemen met ons, wij zullen u dan zo goed mogelijk adviseren over de te volgen stappen..

Wist u dat…

…Het woord asbest van het Griekse ‘asbestos’ is afgeleid? Dit betekent in het Nederlands letterlijk ‘onuitblusbaar’.

Subsidieregelingen

Er is een beperkt aantal subsidieregelingen en belastingvoordelen van kracht met betrekking tot het saneren van asbest. Het gaat dan met name om het verwijderen van asbestdaken, iets dat vooral voor agrariërs zeer interessant kan zijn.


Subsidieregelingen verwijderen asbestdaken

Per 1 januari 2016 stelt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland een subsidie beschikbaar voor het verwijderen van asbestdaken. Deze subsidie bedraagt € 4,50 per m2 verwijderd asbestdak met een maximum van € 25.000,- per adres. Onderstaand zetten wij voor u in het kort de voorwaarden uiteen om voor subsidie in aanmerking te komen.


Voorwaarden

De volgende voorwaarden zijn van toepassing op de Subsidieregeling verwijderen asbestdaken:

  • U bent degene die de factuur voor de asbestverwijdering betaalt;
  • De verwijdering van het asbestdak moet voltooid zijn in de periode 1 januari 2016 tot en met 31 december 2019;
  • Alleen aanvragen met een totaal geïnventariseerd asbestdak van meer dan 35 m2 komen in aanmerking voor subsidie;
  • U vraagt de subsidie aan binnen 6 maanden na de datum voltooiing verwijdering van het asbestdak. Als de verwijdering van het dak dus meerdere dagen in beslag heeft genomen, moet u de laatste dag van de werkzaamheden aanhouden als voltooiingsdatum;
  • Uitbetaling van de subsidie vindt alleen plaats op uw bankrekeningnummer;
  • Per adres bedraagt de subsidie maximaal € 25.000,-.


Meer informatie

Uiteraard kunt u bij vragen altijd contact opnemen met Milieutechniek Reuver. Wij helpen u graag om gebruik te maken van deze subsidieregeling en zo de noodzakelijke kosten voor de sanering van uw asbestdak te verlagen.

Voor meer informatie verwijzen u door naar de website van de RVO:

http://www.rvo.nl/subsidies-regelingen/subsidieregeling-verwijderen-asbestdaken.


Overige regelingen

Behalve de rijkssubsidie welke hierboven wordt aangehaald, bestaat er (mits aan de nodige voorwaarden wordt voldaan) een beperkt aantal andere mogelijkheden om door middel van subsidie- of fiscale regelingen voordeliger uit te zijn. Voor meer informatie hierover, kunt u contact met ons opnemen via het contactformulier op deze site.


Asbest eraf, zonnepanelen erop

Met ingang van 2013 is een stimuleringsregeling van kracht die erop gericht is om asbest van daken te krijgen in de agrarische sector. Deze regeling is mogelijk voor agrariërs, mensen die een agrarisch bedrijf hebben gehad en eigenaren van voormalige agrarische gebouwen. De subsidieregeling loopt nog in een aantal provincies, voor een actueel overzicht per provincie en aanvraagformulieren kijkt u hier.


Fiscale regelingen MIA en VAMIL

Indien u als bedrijf het asbestdak van een kantoor, loods, schuur, stal of overeenkomstig gebouw wil vervangen, kunt u gebruikmaken van de fiscale regelingen Milieu Investeringsaftrek (MIA) en Willekeurige afschrijving Milieuinvesteringen (VAMIL). Ook particuliere eigenaren van voormalige agrarische gebouwen en plattelandswoningen komen voor deze subsidie in aanmerking. Kijk voor meer informatie hier.


Gemeentelijke subsidies

Een aantal gemeenten heeft (beperkte) financiële ruimte vrijgemaakt om het verwijderen van asbest te stimuleren. Deze regelingen verschillen per gemeente, wij raden u dan ook aan om voor meer informatie omtrent de mogelijkheden tot subsidie, rechtstreeks contact op te nemen met uw eigen gemeente.

Wist u dat…

…Asbest in hechtgebonden toestand geen risico voor de gezondheid vormt? Pas wanneer losse asbestvezels worden ingeademd treden er gezondheidsrisico’s op.

Meer wist u datjes